Znaczenie i zastosowanie mikroorganizmów w uprawie roślin

Człowiek od niepamiętnych czasów wykorzystywał działalność mikroorganizmów w różnych aspektach swojego życia. Już wiele lat przed naszą erą, gdy jeszcze nie wiedziano o istnieniu drobnoustrojów warzono piwo, wytwarzano wino, kiszono warzywa... W uprawie gleby stosowano obornik, który pod wpływem obecnych w nim i w ziemi mikroorganizmów przekształcał się w nadającą żyzność ziemi próchnicę. Tak zwana "teoria próchniczna", zakładająca, że jedynym pożywieniem roślin są związki organiczne przetrwała dziesiątki lat, bo prawie do połowy XIX wieku. Późniejsze odkrycia naukowe w dziedzinie chemii oraz niedostateczny rozwój mikrobiologii na długo ugruntowały "teorię mineralną" i przyczyniły się do tego, że 'chemia' na dobre zagościła w rolnictwie i ogrodnictwie. Dziś już wiadomo, że czysto mineralna gleba, nawet bardzo zasobna w azotany, fosforany i siarczany, słabo nadaję się do użytku rolnego i ogrodniczego. Chęć zysku i zwielokrotnienia plonów spowodowała olbrzymie nadużycia w stosowaniu środków chemicznych. Dla przykładu - w ostatnim półwieczu ilość stosowanych środków owadobójczych ulegała podwojeniu co dziesięć lat. Wiele z tych związków trudno podlega biodegradacji, przez co dochodzi do nagromadzania ich w środowisku. Rosnące w wielu regionach stężenie niektórych tego typu substancji, w szczególności metali ciężkich, powoduje zachwianie równowagi w naturalnych ekosystemach. Szacuje się, że około 70% powierzchni uprawnej posiada wysoki stopień degradacji. Niestety nie pozostaje to bez wpływu na środowisko, a przede wszystkim na zdrowie człowieka i jego przyszłych pokoleń.

Na szczęście dzięki pracom wielu mikrobiologów i gleboznawców okres dominacji 'chemii' ma szansę przejść do historii. Coraz większą uwagę przywiązuje się do roli mikroorganizmów i procesów o charakterze biotycznym zachodzących w glebie. Jak wiadomo, w warstwie gleby o głębokości od 5 do 30 cm ilość drobnoustrojów szacuje się na 3 - 15 ton/ha, przy czym jest ich więcej w glebach o większej zawartości próchnicy. Nietrudno się domyślić, że tak ogromna ilość tych maleńkich stworzeń nie pozostaje bez wpływu na wzrost i rozwój roślin. Mikroorganizmy metabolizują materię organiczną, nagromadzając substancje próchniczne. Poza tym mineralizują związki organiczne, a co za tym idzie - wprowadzają w ponowny obieg pierwiastki niezbędne do produkcji roślinnej. Najważniejsze pod tym względem są bakterie wiążące azot atmosferyczny i przekształcające nieprzyswajalne formy azotu w formy wykorzystywane przez rośliny. Równie ważne są bakterie odpowiedzialne za mikrobiologiczne przemiany węgla, siarki i fosforu. Mikroorganizmy wpływają znacznie na poprawę struktury gleby. Wytwarzane przez nie substancje śluzowe oblepiają humus i cząstki mineralne, tworząc gruzełki. Z gruzełek powstają większe agregaty wypełnione mikroflorą. Natomiast ilość agregatów warunkuje zawartość wody zatrzymanej w glebie, co ma z kolei ogromne znaczenie w okresie suszy. Gleba gruzełkowata daje lepsze możliwości rozwoju drobnoustrojów tlenowych w głębszych jej warstwach, dzięki czemu powstają dogodniejsze warunki dla rozwoju roślin wyższych. Korzenie rozrastają się tworząc odpowiednią podstawę dla zdrowej i silnej rośliny. Znacznie większa ilość włośników wpływa na lepsze i intensywniejsze pobieranie pokarmu z gleby. Mikroflora rozwijając się głównie w ryzosferze (przy korzeniach) oraz w ryzoplanie (na korzeniach) tworzy układ w rodzaju kroplówki - dostarczający niezbędnych substancji wzrostowych.

Drobnoustroje wytwarzają szereg innych, pożytecznych dla roślin substancji bioaktywnych. Są wśród nich hormony i stymulatory wzrostu. Pobudzają one podział komórek, zwłaszcza w strefie wierzchołkowej. Ogromne znacznie mają również witaminy i związki o charakterze przeciwutleniaczy. Dużą rolę w ochronie roślin przed chorobami przypisuje się mikrobiologicznym antybiotykom. Od około trzydziestu lat wykorzystuje się alternatywną metodę zwalczania owadów przy pomocy mikroorganizmów. Substancje owadobójcze produkowane przez te maleńkie stworzenia posiadają niebywałą zaletę w porównaniu ze środkami chemicznymi. Łączą w sobie wysoką aktywność oraz specyficzność w stosunku do rzędów, rodzin, rodzajów a nawet - gatunków owadów, nie czyniąc szkody innym organizmom.

W Polsce obecnie zainteresowanie naturalnymi środkami bardzo wzrasta, choć jeszcze do niedawna wykorzystywanie mikroorganizmów na szeroką skalę w uprawie roślin spotykało się z ignorancją. Stosowane mikroorganizmy w postaci monokulturowej szczepionki (jeden rodzaj drobnoustroju) posiadały najczęściej tylko jedną z wyżej wymienionych zalet. Dla przykładu zastosowanie bakterii z rodzaju Rhizobium, żyjących w symbiozie z roślinami motylkowymi wpłynęło na podwojenie a nawet potrojenie wielkości plonów tych roślin. Szczepionki te jednak nie rozwiązywały problemów związanych z odpornością rośliny na choroby, ochroną przed owadami, czy ilością próchnicy w glebie. Poza tym bakterie te są w stanie wiązać azot atmosferyczny tylko w symbiozie z motylkowymi i tylko w obrębie brodawek. Połączenie i wykorzystanie wielu pozytywnych funkcji mikroorganizmów stało się możliwe dzięki zastosowaniu kultur mieszanych, zawierających w swym składzie różne rodzaje drobnoustrojów, zarówno tlenowych, jak i beztlenowych. Przyczyniły się do tego badania znanego japońskiego naukowca - profesora Teruo Higa, który opracował i wdrożył Technologię Efektywnych Mikroorganizmów (EM). Od 25 lat za granicą ( w ponad 120 krajach) a w Polsce dopiero od 2002 roku wykorzystuje się z wielkim powodzeniem Efektywne Mikroorganizmy. Swoją technologię Teruo Higa opiera na przekonaniu, że w środowisku istnieją trzy grupy drobnoustrojów: regeneratywne, degeneratywne i fakultatywne. W zrównoważonym pod względem mikrobiologicznym środowisku powinna zachodzić równowaga pomiędzy pierwszą i drugą grupą. Niestety nadużywanie nawozów sztucznych, chemicznych środków ochrony roślin, detergentów, środków higieny osobistej i chemii w produkcji zwierzęcej spowodowało przechylenie się szali na stronę mikroorganizmów degeneratywnych ( odpowiedzialnych za procesy rozkładu -gnicia, rozpadu, wynaturzania i wyradzania). Profesor T. Higa zalicza wyizolowane przez siebie Efektywne Mikroorganizmy do grona pożytecznych - regeneratywnych (odpowiedzialnych za procesy odnowy, odbudowy, odtworzenia, odradzania i przywracania). W skład EM wchodzi 80 szczepów drobnoustrojów zarówno tlenowych, jak i beztlenowych. Pochodzą ze środowiska naturalnego i nie podlegały procesom genetycznej modyfikacji. W chwili obecnej Technologię EM wykorzystuje się w takich dziedzinach jak: rolnictwo (regeneracja gleby, produkcja roślinna, produkcja zwierzęca, przemysł rolno-spożywczy, przechowalnictwo); ochrona środowiska (rewitalizacja wody, oczyszczanie akwenów i cieków wodnych, oczyszczanie powietrza, zapobieganie zjawiskom epidemiologicznym); gospodarka komunalna (oczyszczanie ścieków, wysypiska śmieci, kompostowanie, ujęcia wody i wodociągi, trakcje ściekowe, zieleń miejska); gospodarstwo domowe (ogród przydomowy, szambo, oczyszczalnia ścieków, warzywniak, trawnik itp.) Tak wielostronne możliwości wykorzystania Efektywnych Mikroorganizmów wiążą się z wysoka specyficznością enzymatyczną tych drobnoustrojów, zapewniającą im przetrwanie i rozwój w różnorodnych środowiskach. Dzięki powyższej właściwości stają się one narzędziem korygowania i nadzoru rozmaitych ekosystemów.

Zastosowanie Technologii Efektywnych Mikroorganizmów w uprawie roślin zaznacza się przede wszystkim w uzyskiwaniu większego plonu o wyższej jakości, a ponadto: ułatwia równe, szybkie, silne kiełkowanie, powoduje lepsze ukorzenianie się roślin, zwiększa odporność na suszę, przymrozki, patogeny i szkodniki, wywołuje silniejszy wzrost i wigor, rośliny obficiej kwitną i zawiązują więcej owoców, mają ładniejszy wygląd, lepszy zapach, smak i przede wszystkim - są zdrowsze! Kompleksowe wykorzystanie EM w uprawie roślin obejmuje: szczepienie gleby (przed siewem, sadzeniem), na poplony i ścierniska oraz obornik (przed przyoraniem), zaprawianie nasion, bulw i kłączy oraz bezpośrednio na rośliny (szczególnie po przymrozkach, uszkodzeniu przez grad, choroby i szkodniki). Wielkim powodzeniem cieszy się możliwość wykorzystania Efektywnych Mikroorganizmów do przygotowywania wysokiej klasy nawozów (z odpadów organicznych, obornika, gnojowicy), kompostów oraz wyciągów z roślin, działających jak silne odżywki.

Na terenie Polski wyłącznym i generalnym dystrybutorem Efektywnych Mikroorganizmów oraz liderem w doradztwie jest EM-WORLD Polska - członek światowej grupy EM-WORLD. Głównym produktem zawierającym Efektywne Mikroorganizmy jest EM- Farming, oraz powstały w procesie jego namnażania EMa (aktywne). Jednocześnie należy wystrzegać się produktów "z drugiej ręki", które pochodzą z wielokrotnego namnażania oryginału. Takie namnażanie jest bezcelowe, ponieważ ulega zmianie równowaga populacji, zmienia się ich skład i stają się nieskuteczne.

Człowiek staje dziś przed trudnym wyborem stosowania środków chemicznych lub naturalnych, "wyprodukowanych" i "wypraktykowanych" przez naturę. Bez wątpienia Technologia EM jest technologią autentyczną, nieszkodzącą człowiekowi ani środowisku, technologią godną wyboru.

Autor:
mgr inż. Wanda Huk
spec. Mikrobiologii Żywności i Technicznej
Licencjonowany doradca EM -WorldPolska
e-mail: mikrobia[małpa]wp.pl, nr GG: 5848474

[ Komentarze ] [ Dodaj komentarz ] Dnia 30.03.2010 o godzinie 22:04:06 ZeLltAIuszONY napisał(a): k1SRvt rvqflrfoejkm, [url=http://zhumlazlrthm.com/]zhumlazlrthm[/url], [link=http://hcvomtpqptju.com/]hcvomtpqptju[/link], http://bqzsynflhkav.com/