16 września 2010 17:15

Leszczyna pospolita

Corylus avellana

WYSTĘPOWANIE

Leszczyna zaliczana jest do rodziny brzozowych lub leszczynowatych. Ogólnie leszczyna obejmuje 15 gatunków jednakże gatunkiem typowym jest leszczyna pospolita inaczej orzech laskowy. Można ją znaleźć na obszarach klimatu umiarkowanego w Europie, Azji, Ameryce Północnej. Występuje w lasach liściastych i zaroślach śródpolnych lub nadwodnych, można ją również znaleźć na suchych stokach, w borach mieszanych i w zaroślach kserotermicznych. W Polsce występują głównie uprawy amatorskie i doświadczalne. Gatunki sadownicze uzyskano z Leszczyny pontyjskiej (Corylus avellana var. pontica Winkl.).

CHARAKTERYSTYKA

Pokrój: krzew wielopienny, osiągający wysokość do 5 m, gałęzie wzniesione, tworzą szeroką, gęstą koronę, posiada gładką, popielatą korę, na korze występują poziome korkowate kreski, młode pędy są koloru czerwonobrunatnego.
Liście: skrętoległe, pojedyncze, kształt blaszki liściowej szerookowalny lub okrągły, liście do 10 cm długości, podwójnie piłkowane, na szczycie zaostrzone, u nasady lekko sercowate, krótki ogonek do 10 mm długości, liście gruczołkowato owłosione, młode liście owłosione po obu stronach, z wiekiem z wierzchu stają się zielonomatowe, jesienią, liście przebarwiają się na kolor żółty lub żółtobrązowy, opadają na zimę.
Kwiaty: roślina jednopienna, kwiaty męskie i żeńskie, kwitnienie zaczynają bardzo wcześnie bo w lutym, męskie kwiaty pylą bardzo obficie na żółto, kwiaty męskie zebrane w kotki po 2-4, kwiaty żeńskie rozwijają się na krótkopędach w pąkach a na zewnątrz widoczne są tylko czerwone znamiona.
Owoce: jednonasienny, bezbielmowy orzech, otoczony okrywą powstałą ze zrośnięcia trzech podkwiatków, czasem zdarzają się dwa nasiona w jednej okrywie. Zdrewniała owocnia, potocznie nazywana skorupką, ma różny kształt w zależności od gatunku i jasnobrązowy kolor. Owoce dojrzewają od września do października.

WYMAGANIA I ZASTOSOWANIE

Leszczyna nie ma specjalnych wymagań. Nie znosi jedynie terenów zbyt podmokłych. Bardziej wymagające odmiany lubią wapienne, głębokie i w miarę ciepłe gleby. Dosyć dobrze rośnie na glebach żyznych, rędzinach oraz zasobnych w węglan wapnia. Lubi miejsca słoneczne lub półcieniste. Rosnąć w cieniu słabo owocuje.

CHOROBY I SZKODNIKI

Leszczynę poraża taki grzyb jak Phyllosticta spp. lub Gloeosporium coryli. Objawami są pojedyncze, okrągłe, brązowe plamy na liściach i pędach. Tkanki liścia wokół plam ulegają chlorozie, a liście żółkną, brązowieją, zamierają i opadają. Jeśli plamy obejmą cały obwód pędu, część znajdująca się powyżej zamiera. Do szkodników leszczyn zalicza się Narożnicę zbrojówkę, której efektem żerowania jest szkieletowanie liści, pojawiające się od połowy czerwca. Innym szkodnikiem jest Misecznik śliwowiec. Objawami jego żeru są wypukłe, owalne, brązowe tarczki na pędach. Liście na pędach opanowanych przez szkodnika żółkną i zasychają. Jeszcze innym szkodnikiem jest Zdobniczka leszczynowa. Objawami są zniekształcone liście, można zaobserwować kolonie białawych, żółtawych lub jasnozielonych bezskrzydłych owadów na dolnej stronie liści. Kolejnym szkodnikiem są chrząszcze i larwy Susówki leszczynowej. W wyniku ich żerowania obserwuje się nieregularne dziury w liściach pomiędzy nerwami i w pąkach Ostatnim szkodnikiem leszczyny jest Szpeciel wielkopąkowiec leszczynowy. Charakterystycznym objawem jego żeru są silnie powiększone pąki liściowe i kwiatowe. W okresie kwitnienia szkodniki wychodzą z pąków i uszkadzają pędy, kwiatostany oraz liście. Od połowy maja zasiedlają nowo utworzone pąki.

GATUNKI I ODMIANY

Aurea - liście i pędy koloru żółtego przez cały sezon, wolno rośnie.

Barceloński - odmiana bardzo plenna, regularnie owocująca, dosyć odporna na niskie temperatury, rośnie dosyć silnie, tworząc rozłożysta koronę, osiąga wysokość 5 m, duże i smaczne orzechy.

Contorta - mały krzew, poskręcane korkociągowato pędy, pofalowane i pozwijane liście, doskonale nadaje się do skalniaków, po dwudziestu latach osiągają ok. 1 - 1,5 m.

Fusco-rubra - odmiana rdzawolistna, młode liście ciemno purpurowe, później ciemnozielone (często mylona z C. maxima Mill. 'Purpurea', która ma liście ciemnopurpurowe przez cały sezon).

Heterophylla (var. lacinata Kirch.) - odmiana strzępolistna, liście pierzaste, ostro klapowane, odmiana bardzo rzadka, występuje w kolekcjach dendrologicznych.

Olbrzymi z Halle - odmiana obcopylna, silnie rośnie, osiąga wysokość do ok 5-6 m, tworzy rozłożystą i średnio zwartą koronę, bardzo duże orzechy.

Trapezuński - bardzo plenna, podłużne owoce, charakteryzuje się małą tendencją do wysychania ziaren owocu, bardzo dobry zapylacz dla innych odmian leszczyny. Owoce dojrzewają w drugiej dekadzie września.

UWAGI

Krzewy leszczyny sadzi się w ogrodach w celach dekoracyjnych, drewno jest miękkie i nietrwałe, używane jako węgiel rysunkowy. Leszczynowe pręty, cenione za swą giętkość, używane były na wędki, bicze, laski oraz faszynę. Owoce leszczyny wykorzystywane są do produkcji oleju do przemysłu spożywczego, farmaceutycznego, farbiarskiego i perfumeryjnego.

(KLAUDYNA)

[ Komentarze ] [ Dodaj komentarz ] Dnia 16.03.2012 o godzinie 01:19:50 NxqLvhqAq napisa³(a): vzo7P9 , [url=http://otgqvnamaltv.com/]otgqvnamaltv[/url], [link=http://gfdicgupffiq.com/]gfdicgupffiq[/link], http://alpzboawnwju.com/ Dnia 16.03.2012 o godzinie 01:19:49 dUbPtnJwHFlTJYtdbcl napisa³(a): obhdpG , [url=http://abroyizcefxv.com/]abroyizcefxv[/url], [link=http://tnunkzdlgqjy.com/]tnunkzdlgqjy[/link], http://avdxtwxgltzs.com/ Dnia 10.03.2012 o godzinie 20:35:37 QenGxhUXOHcGkfJs napisa³(a): TEuRHu , [url=http://kcmwsgolqrdl.com/]kcmwsgolqrdl[/url], [link=http://ecwpewsywihm.com/]ecwpewsywihm[/link], http://rkvbvkfnnmrm.com/ Dnia 07.03.2012 o godzinie 22:28:04 DCnCRyczitr napisa³(a): U nas na ceramice eikdczaii wykonywaÅ‚y biedronki:-) Nie możemy siÄ™ doczekać efektf3w i kiedy je pomalujemy. To bÄ™dzie na pewno pamiÄ…tka na wiele, wiele lat i super przybornik na dÅ‚ugopisy:-)