8 września 2010 19:46

Aronia czarna

Aronia melanocarpa

WYSTĘPOWANIE

Aronia czarna należy do rodziny różowatych. Inaczej nazywana jest czarnoowocową. Pochodzi z Ameryki Północnej, jej wschodnich wybrzeży. Na bazie gatunku aronii, który odkryto w XVII i XVIII w. w Ameryce Północnej i Kanadzie, wyhodowano obecnie 15 odmian. Aronie wykorzystuje się do produkcji dżemów, konfitur, soków, nalewek jak również ostatnio coraz powszechniejsza stała się uprawa krzewów aronii w ogrodach, w celach dekoracyjnych. Owoce zawierają dużą ilość antocyjanów, fenolokwasów, garbników, pektyn, witamin (sporo witaminy C i P) oraz soli mineralnych: potasu, wania, fosforu, magnezu, żelaza i pierwiastki śladowe: jod, mangan, molibden. Owoce i sok poleca się w profilaktyce i leczeniu nadciśnienia krwi, arteriosklerozy, kataru żołądka oraz żylaków odbytu. Krzew aronii może żyć nawet do 20 lat.

CHARAKTERYSTYKA

Pokrój: krzewy półkoliste, osiągają wysokość 2-2,5 m,czasem 4 m, pędy proste, zielone, potem stają się brązowo-czerwone.
Liście: naprzemianległe, eliptyczne lub jajowate, koloru ciemnozielonego, osiągają długość do 6-8 cm, mają krótkie ogonki, podczas jesieni przebarwiają się od pomarańczowych do czerwonych, liście pozostają długo na krzewie ale ostatecznie są zrzucane na zimę.
Kwiaty: białe, w baldachogronach, kwitnienie w maju, w 90% zapylane przez owady.
Owoce: ciemnogranatowe, prawie czarne jagody, okrągłe lub lekko wydłużone, słodki, aromatyczny miąższ, owoce osiągają średnicę do ok 10 mm, mają delikatny, meszkowaty nalot, dojrzewają po trzech miesiącach od kwitnienia, pierwszy można przeprowadzić już po 15 sierpnia. Owoce dojrzewają równomiernie co jest ważną cechą przy zbiorze mechanicznym.

WYMAGANIA I ZASTOSOWANIE

Aronia nie ma specjalnych wymagań glebowych, najlepsze do uprawy aronii są gleby piaskowe i suche a najlepszym terenem jest płaskowyże i przewiewne równiny. Lubi miejsca nasłonecznione. Krzewy są bardzo odporne na niską temperaturę, pąki kwiatowe i kwiaty w czasie wczesnowiosennych przymrozków z reguły nie przemarzają. Należy je sadzić na terenach gdzie wody gruntowe sięgają głębokości 0,7-0,8 m gdyż główna bryła korzeniowa sięga na głębokość 0,5-0,6 m. Wczesne wejście w okres produkcyjnego plonowania uzyskuje się na glebach od I - V klasy bonitacyjnej.

CHOROBY I SZKODNIKI

Aronia to roślina bardzo odporna na choroby, a także rzadko porażana przez szkodniki. Z obserwacji przeprowadzonych w ciągu 20 lat przez jeden z ośrodków badawczych, tylko w jednym roku krzewy zostały porażone przez mszyce i pojawiły się zwójka i śluzownica ciemna. W jednym sezonie groźne okazały się ptaki, takie jak szpaki czy kwiczoły gdyż wyjadały owoce.

GATUNKI I ODMIANY

Oprócz aronii czarnoowocowej możemy również wyróżnić aronię czerwonoowocową i śliwolistną.

Aronia czerwonoowocowa - jest to najładniejszy gatunek ozdobny ale jednocześnie najtrudniejszy w uprawie. Wykorzystuje się go tylko w niewielkim stopniu jako krzewy owocowe. Gatunek ten powinien rosnąć na słońcu lub w tylko lekkim półcieniu, na glebach kwaśnych - źle znosi gleby wapienne, suche i o zbyt dużej wilgotności. Rozmnaża się bardzo łatwo, daje dużo odrostów korzeniowych. Cięcie polega tylko na zabiegach pielęgnacyjnych. Szczególnie polecane są jej odmiany dekoracyjne - Brillant oraz Erekta.

Aronia śliwolistna - krzew osiągający wysokość nawet do 4 m. Jest to gatunek pośredni między aronią czerwonoowocową a czarnoowocową. Owoce średnicy do 0,7 cm o kształcie kulistym lub gruszkowatym w kolorze czerwonym dojrzewają we wrześniu i październiku, są jadalne. Liście są ozdobne - karbowane z czarnymi gruczołami na głównym nerwie. Uprawia się ją jako roślinę ozdobną ze względu na dekoracyjne kwiaty, liście i owoce. W Polsce spotykana głównie w ogrodach botanicznych. Jest wytrzymała na mróz, upały i zanieczyszczenia powietrza, łatwo się krzyżuje i rozmnaża z nasion. Polecaną odmianą jest Barillant.

Aronia czarnoowocowa - opisana powyżej, wykorzystuje się ją jako gatunek owocowy i ozdobny. Znane odmiany to: Viking, Aron i Nero.

(KLAUDYNA)

[ Komentarze ] [ Dodaj komentarz ]