20 września 2010 17:00

Poziomka pospolita

Fragaria vesca

WYSTĘPOWANIE

Poziomka należy do rodziny różowatych. Inaczej nazywana jest koziomką albo czerwoną jagodą. Rośnie dziko w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Owoce poziomki zawierają wartościowe kwasy organiczne, węglowodany oraz bardzo dużo witaminy C, a także witaminy A, B1, B2, B6, E, H, PP i sole mineralne: wapnia, fosforu, kobaltu, zwłaszcza zaś żelaza. W 100 g poziomek znajduje się 60 mg witaminy C. Poziomka jest pospolitą rośliną leśną. Można ją spotkać w lasach i na jego obrzeżach. Jest rośliną o właściwościach leczniczych i znalazła zastosowanie w medycynie naturalnej. Poziomka jest najpłycej korzeniącą się rośliną sadowniczą.

CHARAKTERYSTYKA

Pokrój: wysokość od 5-20 cm, zdziczałe odmiany potrafią dorosnąć do wysokości 40 cm, wytwarza długie i cienkie rozłogi, odmiany uprawne nie posiadają rozłogów, łodygi cienkie i obłe, górą rozgałęzione i zakończone kwiatami.
Liście: trójdzielne, grubo piłkowane, ząbkowane, środkowy listek na krótkim ogonku, boczne listki są bezogonkowe, o klinowatych, niesymetrycznych nasadach, liście posiadają owłosienie, na spodzie sinawe, na górnej stronie ciemnozielone.
Kwiaty: białe, pięciokrotne, od 3-10 na łodygach, kwiaty promieniste, o działkach kielicha odstających od owocu.
Owoce: pozorne, czerwone, soczyste, bardzo smaczne i słodkie, podobne do owoców truskawki ale dużo mniejsze, owoce o średnicy 1-2 cm, nasiona rozsiewane przez ludzi i zwierzęta Rozmnażanie: roślina rozmnaża się z rozłogów i drobnych nasionek na mięsistym i rozrośniętym dnie kwiatowym.

WYMAGANIA I ZASTOSOWANIE

Poziomka jako rośliną leśną i nie ma wielkich wymagań glebowych. Jednakże idealne są gleby lekko kwaśne o pH 5,5-6,0, piaszczysto gliniaste, lekkie, przewiewne i z niezbyt głęboką wodą gruntową. Poziomki najlepiej rosną na stanowisku nasłonecznionym. Słabszego wzrostu i plonowania roślin można się spodziewać po ostrych, bezśnieżnych i wietrznych zimach. Wtedy rośliny, zwłaszcza te najstarsze, łatwo mogą wymarzać. Również suche i gorące lato jest mało sprzyjające dla poziomki, ponieważ przy niedostatecznej zasobności w wodę łatwo podsychają. Poziomki powinno się uprawiać maksymalnie trzy lata.

CHOROBY I SZKODNIKI

Szkodnikiem poziomek jest Roztocz truskawkowy (Steneotarsonemus fragariae). Roztocza wysysają soki z liści, pąków i kwiatów. Najchętniej atakowane są przez nie młode nierozwinięte jeszcze liście. Ogładzane rośliny, gorzej zimują, i w rezultacie gorzej plonują w następnym roku. Większość owoców jest źle wykształcona na skutek słabego zapylania. Innym szkodnikiem jest Korzeniak szkodliwy (Pratylenchus penetrans). Dość pospolicie występujący u nas nicień, jego obecność jest jedną z przyczyn tzw. zmęczenia gleby. Może bytować w glebie lub na korzeniach atakowanych roślin. Cały rozwój najczęściej przebiega w tkance korowej korzenia, która stanowi pokarm nicienia. Efektem żerowania jest zanikanie sfery włośnikowej, przez co roślina jest gorzej zaopatrywana w wodę i sole mineralne. Szkodliwość pośrednia tego nicia to przenoszenie chorób wirusowych i ułatwianie infekcji przez choroby grzybowe. Innym jest Węgorek truskawiec (Aphelenchoides fragariae) i Węgorek chryzantemowiec (Aphelenchoides ritzemabosi). Oba szkodniki zimują zwykle w nadziemnej części poziomek. Rozwój może przebiegać wewnątrz jak i na zewnątrz przy sprzyjających warunkach środowiska. Szkodnik wysysa soki z kształtujących się, młodych pąków i liści. Zaatakowane części rośliny są karłowate i zdeformowane. Ponadto przenoszą bakterie, które wywołują tzw. kalafiorowatość. Ostatnimi szkodnikami poziomek są Opuchlaki. W wyniku ich żeru poziomki grupowo więdną i zasychają. Na brzegach liści można zaobserwować nieregularne wgryzy.

Do chorób grzybowych zaliczamy; Szarą pleśń (Botryotinia fuckeliana) - występuje na wszystkich nadziemnych organach rośliny, ale w szczególności na owocach i kwiatach. Porażone części kwiatów szybko ciemnieją i zasychają. Natomiast zawiązki owoców brunatnieją, na owocach dojrzałych występują miękkie, gnilne plamy, pokryte pylącym nalotem. Do zakażenia do chodzi w czasie kwitnienia kwiatów. Inną jest Mączniak prawdziwy (Sphaerotheca macularis): - choroba występuje na wszystkich organach nadziemnych rośliny, najsilniej porażone są liście, na spodzie których widać biały mączysty nalot. Wertycylioza - choroba wywoływana przez grzyb - Verticillium. Grzyb wnika do korzenia przez włośniki lub uszkodzenia mechaniczne. W drugiej kolejności opanowuje wiązki przewodzące. Objawami choroby jest więdnięcie liści a później całej rośliny. Ostatnią choroba grzybową poziomki jest Czerwona zgnilizna korzeni - wywoływana przez Phytophthora fragariae. Porażone rośliny rosną słabiej, mają mniejsze i niebieskawe liście, liście starsze zasychają, aż w końcu roślina ginie.

Do chorób wirusowych zalicza się Cętkowaną plamistość liści - choroba nie daje typowych objawów, dlatego do potwierdzenia tej choroby konieczne jest zrobienie testu biologicznego. Wtórnym objawem jest drobnienie owoców i spadek plonowania. Inną chorobą jest Żółtobrzeżność liści - rośliny zaatakowane drobnieją, zmniejszają się ogonki i blaszki liściowe. Na liściach zainfekowanych widoczne są plamy chlorotyczne o wyraźnie zarysowanych brzegach. Poziomki chorują również na Marszczycę liści - objawami są chlorotyczne plamki na najmłodszych liściach, biegnące wzdłuż nerwu głównego lub na całej powierzchni blaszki liściowej. Blaszki liściowe marszczą się. Zainfekowane rośliny rosną zdecydowanie słabiej i gorzej owocują.

ODMIANY

Alexandria - owoce ciemnoczerwone, aromatyczne, doskonałe do uprawy w doniczkach.
Baron Solemacher - owoce duże żółte lub czerwone, o kształcie jajowatym, soczyste, smaczne, silnie aromatyczne i pachnące. Smakiem i zapachem przypominające leśną poziomkę. Mają wysoką wartość deserową i przetwórczą. Odmiana plenna, wymaga żyznej i dostatecznie wilgotnej gleby. Nie jest odporna na mrozy i dość podatna na choroby,odmiana bezrozłogowa. Kwitnie i owocuje od czerwca do października).

Rugia - owoce duże, kształtu stożkowatego lub owalnego, koloru czerwonego, bardzo aromatyczne, w smaku podobne do leśnej poziomki, mają wysoką wartość deserową, nadają się na mrożonki, odmiana plenna i łatwa w uprawie, odporna na mróz i choroby, wymaga żyznej i wilgotnej gleby, bezrozłogowa, kwitnie i owocuje od czerwca do późnej jesieni.

Regina - owoce dwukrotnie większe niż u pozostałych odmian, czerwone, stożkowate, aromatyczne. Owoce cechuje wysoka wartość deserowa. Odmiana plenna, obficie kwitnąca, Niedostatecznie odporna na mróz - wymaga okrywania, dość podatna na choroby. Wymaga żyznej, dostatecznie wilgotnej gleby. Odmiana bezrozłogowa. Kwitnie i owocuje od czerwca do późnej jesieni.

Sweeheart - owoce średniej wielkości, słodkie aromatyczne, zbiór do pierwszych przymrozków

(KLAUDYNA)

[ Komentarze ] [ Dodaj komentarz ] Dnia 01.01.2012 o godzinie 18:57:42 ottnuAEaeGowhXC napisa³(a): rJMnTX , [url=http://clyfneuevvbt.com/]clyfneuevvbt[/url], [link=http://qzdrzkhuvljz.com/]qzdrzkhuvljz[/link], http://xjxrwjxsemal.com/ Dnia 31.12.2011 o godzinie 14:48:10 KORRCEpUfAcuz napisa³(a): diLnJn , [url=http://bzgpfnkorhef.com/]bzgpfnkorhef[/url], [link=http://umxherstnwui.com/]umxherstnwui[/link], http://nlxbgaelupja.com/ Dnia 30.12.2011 o godzinie 02:43:25 eLRRnNgQstDsYvT napisa³(a): Deep thinking - adds a new dimneosin to it all. Dnia 20.11.2011 o godzinie 04:25:43 hjrUWLDADrnKcLM napisa³(a): AMgx7o fvzukebgystz, [url=http://oygdwmcwhupm.com/]oygdwmcwhupm[/url], [link=http://apqmiqaebjfh.com/]apqmiqaebjfh[/link], http://udreokockzbb.com/