26 sierpnia 2009 14:09

Lilak

Syringa

WYSTĘPOWANIE

Lilak jest jednym z gatunków krzewów z rodziny oliwkowatych, obejmującej ok. 30 gatunków i około 1000 odmian o kwiatach pojedynczych lub pełnych rozmaitej barwy, zwykle intensywnie, przyjemnie pachnących.. Występuje również we wschodniej Azji szczególnie w Chinach oraz w południowo- wschodniej Europie. Większość odmian pochodzi od lilaka pospolitego ( Syringa vulgaris), który rośnie dziko na Bałkanach.

CHARAKTERYSTYKA

Pokrój: tworzy krzew lub drzewo do 7m wysokości, wydając przy tym bardzo liczne odrosty korzeniowe.
Kora: jasnoszara do brunatnoszarej, w młodości gładka z wyjątkiem drobnych, chropowatych przetchlinek, z wiekiem staje się płytko spękana na drobne, częściowo odpadające poletka.
Liście: jajowate do szerokojajowatych, długości 5 do 12cm, nagie.
Kwiaty: zwykle lila, długości około 1cm, zebrane są w okazałe wiechy na wierzchołkach pędów, rozwijające się w połowie maja. Odmiany różnią się budową kwiatów i kwiatostanów, ich barwą, terminem kwitnienia.
Owoce: zdrewniałe, podłużne i zaostrzone na końcu, brązowe torebki długości 1-2cm. Po dojrzeniu pękają na dwie części uwalniając 2-4 jasnobrązowe, oskrzydlone nasiona. Okres dojrzewania owoców: VII-IX. Suche, otwarte i puste torebki utrzymują się na gałęziach przez cały rok lub nawet przez wiele lat.

WYMAGANIA I ZASTOSOWANIE

Odpowiednie dla lilaków są gleby lekkie lub średnio zwięzłe, dostatecznie wilgotne, o odczynie obojętnym lub słabo zasadowym. Na suchych i ubogich glebach rosną słabiej więc należy je nawozić. Większość odmian dobrze znosi zanieczyszczenia powietrza i nadaje się do uprawy w miastach.

Właściwą porą sadzenia lilaków jest wrzesień. Lilaki zazwyczaj przyjmują się dość trudno dlatego należy sadzić je z bryłą ziemi. W pierwszym roku po posadzeniu lilaki dają krótkie przyrosty. Wiosną następnego roku przycina się je nad pierwszą parą dobrze wykształconych pąków. Pełnowartościowe przyrosty dające obfite kwiatostany pojawiają się w trzecim roku po posadzeniu krzewów. Przekwitłe kwiatostany należy natychmiast usuwać.

W ogrodach najlepiej sadzić tylko odmiany uprawne i prowadzić je w formie małych drzewek; zajmują mało miejsca i pięknie wyglądają podczas kwitnienia. Można je sadzić rzędem wzdłuż ogrodzenia, w narożnikach ogrodu albo obok budynków.

GATUNKI I ODMIANY

Lilak chiński (Syringa chinensis) - mieszaniec powstały z dwóch gatunków Syringa persica i Syringa vulgaris - krzew wysokości do 5 m, o szerokim, zaokrąglonym kształcie. Liście jajowate lub jajowatolancetowate. Kwiaty silnie pachnące, w różowych barwach i dużych, luźnych wiechach.

Lilak himalajski

Lilak japoński (Syringa reticulata) -zwany również lilakiem amurskim nazywany jest potocznie lilakiem żyłkowatym. Jest wysokim krzewem o wyprostowanych gałęziach lub małym drzewem dorastającym u nas przeciętnie od 3 do 5 metrów. W Polsce jest najwyższym z uprawianych lilaków. Pochodzi z Dalekiego Wschodu (północno-wschodnie Chiny, Mandżuria, Korea, Japonia). Cechują go charakterystyczne drobne, miododajne kwiaty koloru białego lub kremowego. Kwitnienie przypada na koniec czerwca i lipiec.

Lilak Josiki, lilak węgierski (Syringa josikaea) -w stanie dzikim występuje na terenach Węgier, w Karpatach Wschodnich i na Bałkanach. Krzew o wzniesionych gałęziach, dorastający do 4m wys. Przyrasta rocznie ok. 30cm. Liście ciemnozielone do 6 cm długości. Kwiaty ciemnofioletowe, silnie pachnące, zebrane w gęste, wąskie, wyprostowane wiechy do 20cm długości ukazujące się bardzo obficie i corocznie w pierwszej połowie czerwca. Dobrze rośnie na każdej glebie byle dostatecznie wilgotnej, stanowisku słonecznym lub półcienistym. Godny polecenia do ogrodów, parków, zieleni miejskiej, sadzony pojedynczo lub w grupach.

Lilak Meyera (Syringa Meyeri) -zwarty krzew, dorasta do 1,5 m wys., przyrasta ok. 10 cm rocznie. Kwiaty bardzo liczne, pachnące, lila-różowe, pojedyncze, zebrane w wiechy. Kwitnie obficie na przełomie maja i czerwca. Na stanowiska słoneczne. Pięknie wygląda sadzony w grupach (po kilka sztuk).

Lilak ottawski (Syrynga Prestonie) - krzew do 3m wysokości, luźny, szeroki, wyprostowany, bez odrostów korzeniowych. Ciekawostka : około 1920 r. Izabela Preston z Ottawy (Kanada) rozpoczęła krzyżowanie gatunków mało popularnych w ogrodach i otrzymała interesujące mieszańce.

Lilak drobnolistny (Syringa microphylla) - krzew o zwartym pokroju dorastający do około 1,5 m wysokości i szerokości. Gałązki cienkie, pokryte drobnymi, owalnymi listkami, zakończone wiechami ciemnoróżowych, pachnących kwiatów. Kwitnie w maju, niekiedy pojedyncze kwiaty pojawiają się aż do jesieni (podobnie jak u lilaka Meyera odm.Palibin). Preferuje żyzne umiarkowanie wilgotne gleby, najlepiej z zawartością wapnia. Stanowiska słoneczne i ciepłe, osłonięte od mroźnych wiatrów zimą.

Lilak pospolity (Syringa vulgaris) - pochodzi z rejonów Półwyspu Bałkańskiego, w Polsce jest pospolicie uprawiany, dość często dziczeje. Krzew szeroko rozgałęziony o wysokości do 7m, liście szerokojajowate, o długości ok. 12 cm, obustronnie nagie, ciemnozielona; kwiaty niebieskawo-fioletowe, przyjemnie pachnące, zebrane w wiechy o długości ok. 15cm (u odmian szlachetnych jeszcze dłuższe).
A. an L. Spaeth - krzew dorastający do 4m wysokości, przyrastający ok. 20 cm rocznie. Kwiaty pojedyncze, silnie pachnące, ciemno purpurowo-czerwone, zebrane w wiechy do 30cm długości. Jedna z najcenniejszych odmian. Aby uzyskać coroczne, obfite kwitnienie należy przekwitłe kwiaty ściąć, nie dopuszczając do zawiązywania nasion. Lubi stanowiska słoneczne.
Charles Joly - krzew dorastający do 3m wysokości, przyrastający ok. 20 cm rocznie. Kwiaty pełne, ciemno purpurowo-czerwone, silnie pachnące. Wiechy średniej wielkości. Lilaki najładniej wyglądają, gdy są sadzone pojedynczo w miejscach słonecznych.
Edith Cavel - krzew, dorasta do 3,5 m wysokości, przyrasta ok. 20 cm rocznie. Kwiaty półpełne, czysto białe, silnie pachnące, zebrane w luźne, duże wiechy. Na stanowiska słoneczne.
Katherine Havemeyer - wysoki, rozłożysty krzew, dorastający do ok. 5m wysokości, przyrastający ok. 20cm rocznie. Kwiaty półpełne, duże, płatki poskręcane, różowolila, w pąkach ciemniejsze, silnie pachnące. Wiechy duże, długie do 30 cm, szerokie i ciężkie. Kwitnie w maju. Dobrze rośnie na każdej glebie, stanowiskach słonecznych.
Krasawica Moskwy - krzew dorastający do 3,5m wysokości, przyrastający ok. 20 cm rocznie. Kwiaty pełne, różowo-perłowe o niespotykanej, pięknej barwie. Wiechy duże, luźne, nie obwisają. Kwitnie obficie.
Michel Buchner - szeroki krzew dorastający do 2,5m wysokości, przyrastający ok. 15cm rocznie. Kwiaty pełne, fioletowo-lila zebrane w gęste wiechy, przekwitając jaśnieją. Lubi stanowiska słoneczne.
Mme Lemoine - szeroki krzew, dorasta do 4m wysokości, przyrasta 20cm rocznie. Kwiaty pełne, czysto białe, pachnące, zebrane w duże i szerokie, wielowierzchołkowe, gęste wiechy. Najcenniejsza z odmian białych. Kwitnie późno, bardzo obficie.
Mrs. Edward Harding - krzew, dorasta do 3m wysokości. Kwiaty pełne, o poskręcanych karminowo-purpurowych płatkach, w pączkach ciemniejsze. Wiechy duże, gęste i wyprostowane. Na stanowiska słoneczne.
Sensation - krzew luźny, wyrastający do wysokości 3-4m. Przyrasta rocznie 15-20cm. Kwiaty pojedyncze, purpurowe, z wyraźnym białym obrzeżeniem płatków, pachnące. Wiechy luźne, wydłużone. Odmiana ceniona za oryginalną barwę kwiatów. Kwitnie w maju. Aby uzyskać coroczne, obfite kwitnienie należy przekwitłe kwiaty usunąć, nie dopuszczając do zawiązywania nasion. Dobrze rośnie na każdej, żyznej glebie, stanowiskach słonecznych.
Leon Gambetta - dość odporna na mączniki.
Acubifolia Variegata - liście z żółtymi plamkami.
Primrose - żółte kwiatostany.
Charm - wolnorosnąca, niższa.

SZKODNIKI

-Mszyce
-Mączniak prawdziwy (Microsphaera alni) - problem pojawia się w lecie i może być minimalizowany przez sadzenie w przewiewnych dobrze nasłonecznionych miejscach, zwalczać fungicydami.
-Tarczniki.
-Gąsienice motyli.

UWAGI

Lilaki kwitną słabiej, lub wcale jeśli:
- nawozi się je nawozami azotowymi w zbyt dużej dawce.
- rosną w cieniu.
- są młode (niektóre odmiany zakwitają dopiero po 5 latach)
- przycięto je zbyt późno i pozbawiono pąków.

(KAROLA)

Lilak pospolity 'Sensation':


Lilak pospolity 'Ambassadeur'


Lilak Meyera

[ Komentarze ] [ Dodaj komentarz ] Dnia 22.05.2010 o godzinie 18:09:12 oHKIBFEdyozQSaHaQ napisał(a): g6xjfR oilxzgeoxqsv, [url=http://ixlcaxzlbcrr.com/]ixlcaxzlbcrr[/url], [link=http://ywtoxivxeikd.com/]ywtoxivxeikd[/link], http://oizhhhytugga.com/

Zdjęcia zawdzięczamy forumowiczkom Kari, śnieżka i dala.