Berberys

Berberis

WYSTĘPOWANIE

Berberys jest rodzajem krzewów z rodziny berberysowatych (Berberidaceae Juss.), do której należy ok. 450 gatunków. Naturalnie występuje w Ameryce, Afryce i Eurazji. W Polsce dziko rośnie tylko berberys pospolity.

CHARAKTERYSTYKA

Liście: liście na długopędach przekształcone są w ciernie, natomiast w ich kątach wyrastają liście skupione w wiązki i kwiaty. Liście są pojedyncze, piłkowane, zimozielone lub opadające.
Kwiaty: są niewielkie, jasnożółte, skupione w kwiatostanach. Kwitnienie V-VI.
Owoce: zwykle czerwone, podłużne jagody. Pojawiają się latem i dojrzewają na jesieni. Zimą stanowią cenne pożywienie dla ptaków.

WYMAGANIA

Nie ma wysokich wymagań w stosunku do gleby. Lubi stanowiska ciepłe, słoneczne i osłonięte od wiatrów.

ZASTOSOWANIE

Jako roślina ozdobna, często sadzony w parkach i na skwerach. Doskonale nadaje się na żywopłoty.

GATUNKI I ODMIANY

Berberys amurski (Berberis amurensis Rupr.): krzew ciernisty, szybko rosnący, dorastający do 2-3m wysokości, o pokroju rozłożystym. Kwiaty żółte, niepozorne, pojawiają się V-VI. Lubi stanowiska słoneczne i półcieniste oraz żyzne i rozluźnione gleby.

Berberys bażynolistny (Berberis empetrifolia Lam. Ex Poir): naturalnie występuje w Chile i Argentynie, jest rośliną górską. Jest krzewem ciernistym, wolno rosnącym, dorastającym 0,5-0,7m wysokości, o pokroju rozłożystym. Liście drobne. Kwiaty żółte pojawiają się w V. Lubi stanowiska półcieniste, glebę kwaśną i luźną.

berberys bukszpanowy (Berberis buxifolia Lam. ex Poir.): krzew ciernisty, wolno rosnący, dorastający do 1-1,5m wysokości, o pokroju owalnym. W naszym klimacie jest półzimozielony. Liście zielone, drobne. Kwiaty żółte, pojawiają się w V. Owoce ciemno czerwone z niebieskim nalotem, utrzymują się na krzewie X-XII. Lubi stanowiska półcieniste, w stosunku do gleby nie ma specjalnych wymagań. Może przemarzać zimą, dlatego wymaga zabezpieczenia.
odm Nana: krzew ciernisty, półzimozielony, wolno rosnący, dorastający do 0,5m wysokości, o pokroju kulistym. Lubi stanowiska półcieniste, gleby żyzne i rozluźnione. Łatwo przemarza.

berberys chitria (Berberis chitria Bush.-Ham.)

berberys Chopina (Berberis x chopinii Seneta): krzew szybko rosnący, dorastający do 2m wysokości. Pokrój kulisty, rozłożysty. Liście zielono- żółte, przebarwiają się jesienią na pomarańczowo- czerwony kolor. Lubi stanowiska słoneczne, małe wymagania względem gleby.
odm Mazurek: purpurowa

berberys Darwina (Berberis Darwinie Hook.)

berberys Gagnepaina (Berberis gagnepainii C.K.Schneid.): krzewe ciernisty, zimozielony. Cechuje się średnią siłą wzrostu, dorastając do 1,5m wysokości. Pokrój kulisty, rozłożysty. Kwiaty żółte, pojawiają się V-VI. Liście podłużne, piłkowane. Lubi stanowiska cieniste i półcieniste. Dobrze czuje się na glebach żyznych, przepuszczalnych i obojętnych.

berberys gruczołkowaty, berberys brodawkowaty (Berberis verruculosa Hemsl. Et E.H.Wilson): wolno rosnący, kulisty, zimozielony krzew, o sztywnych, zielonych i pokrytych kolcami pędach, dorastający do 1m wysokości. Lubi stanowiska słoneczne, półcieniste i osłonięte. Dobrze rośnie na glebach lekkich, źle na glebach ciężkich i wilgotnych. Dobrze prezentuje się w nasadzeniach pojedynczych i grupowych. Nadaje się również na żywopłoty cięte i żywopłoty wolnorosnące. Podczas zimy może przemarzać, dlatego wskazane jest zabezpieczanie krzewów.

berberys Julianny (Berberis julianae C.K.Schneid): jest to krzew o wyprostowanych, okolcowanych pędach i zimozielonych liściach, dorastający do 1,5m wysokości. Kwiaty żółte, pojawiają się V-VI. Owoce ciemnogranatowe, pokryte silnym nalotem. Dobrze się czuje na glebach lekkich, przepuszczalnych, dostatecznie żyznych i wilgotnych. Lubi stanowiska półcieniste i osłonięte. Dobrze prezentuje się zarówno w małych jak i dużych ogrodach. Może przemarzać w okresie zimy, dlatego wymaga zabezpieczenia.
odm White Gold: odmiana wolno rosnąca, dorastająca do 1,5m wysokości, o pokroju kulistym, rozłożonym. Lubi stanowiska półcieniste i żyzne gleby.

berberys Jytte (Berberis Jytte): krzew pokroju kulistego, dorasta do 1,5m wysokości. Częściowo zimozielony. Lubi stanowiska słoneczne i półcieniste, oraz gleby żyzne i obojętne. Dobrze znosi cięcie.

berberys kanadyjski (Berberis canadensis Mill.): krzew ciernisty, szybko rosnący, dorastający do 1,5m wysokości, o pokroju rozłożystym. Liście zielone, przebarwiają się na jesieni na czerwono- brązowy kolor. Kwiaty żółte, pojawiają się V-VI. Lubi stanowiska słoneczne, gleby żyzne, obojętne i zasadowe.

berberys kaszmirski (Berberis lycium Royle)

berberys klugowski (Berberis Klugowski): krzew ciernisty, wolnorosnący, o pokroju kolumnowym, rozłożystym. Zimozielony. Kwiaty żółte, pojawiają się V-VI w niewielkich ilościach. Lubi stanowiska półcieniste i cieniste oraz gleby żyzne, rozluźnione i obojętne. Podatny na cięcie.

berberys koreański (Berberis koreana Palib.): krzew ciernisty, szybko rosnący, dorasta 1,5m wysokości. Pokrój kulisty, rozłożysty. Liście nieduże, owalne, jesienią przebarwiają się na czerwono. Kwiaty drobne, żółte w gronach, przyjemnie pachnące. Kwitnie V-VIII. Owoce czerwone, wydłużone, pozostają na krzewie zimą (IX-II). Lubi stanowiska słoneczne, nie ma specjalnych wymagań w stosunku do gleby. Rozmnażać go można przez rozłogi.

berberys oszroniony (Berberis pruinosa Franch): Pochodzi z Chin. Krzew ciernisty, o pokroju rozłożystym. Liście zielone, lśniące, jesienią przebarwiają się na czerwono. Kwitnie w V. Owoce granatowe z silnym białym nalotem. Nie jest wymagający pod względem stanowiska.

berberys ottawski (Berberis x ottawensis C.K.Schneid.): Krzew dorastający do 2m wysokości, o szerokim pokroju. Na pędach znajdują się mocne kolce. Liście przebarwiają się na jesieni. Owoce czerwone. Ma małe wymagania glebowe. Jest wytrzymały na mrozy oraz dobrze znosi warunki miejskie. Może być wykorzystywany na żywopłot obronny.
odm Auricoma, Pstry, Purpurea, Red Rocket, Silver Milles, Wspaniała

berberys pospolity (Berberis vulgaris L.): Krzew dorastający do 3 m wysokości, o kanciastych gałązkach i trójdzielnych cierniach stojących w pęczkach na krótkopędach. Kwiaty żółte, pachnące, zebrane w zwisające grona. Kwitnie V-VI. Owocem jest lśniąca, czerwona, podłużna jagoda. W stanie naturalnym można go spotkać na słonecznych wzgórzach, w zaroślach, świetlistych lasach iglastych i liściastych. Lubi gleby żyzne, wapienne i gliniaste. Dawniej berberys występował pospolicie na całym obszarze Polski. Jednak ze względu na to, że jest pośrednim żywicielem rdzy źdźbłowej, jego obecność w pobliżu pól jest szkodliwa dla upraw i dlatego został praktycznie całkowicie wytrzebiony ze stanu naturalnego. Zastosowanie znalazł jako roślina ozdobna i lecznicza. Owoce są surowcem witaminizującym, dietetycznym i przeciwgorączkowym. Z owoców berberysu można także wytwarzać nalewki, soki, syropy, dżemy i marmolady.
odm. Atropurpurea: jest to krzew liściasty osiągający 2 m wysokości. Liście o podłużnie eliptycznym kształcie, na brzegu ostro ząbkowane, długości 2-4 cm, zrzucane zimą. Kwiaty są żółte, zebrane w grona. Kwitnienie V-VI. Owoce to podłużna, czerwona, kwaśna jagoda, jadalne, pojawiają się VIII i IX. Lubi stanowiska słoneczne lub pół-cieniste, glebę lekką, piaszczystą, lub lekko żyzną, raczej wilgotną i przewiewną. Odmiana odporna na mrozy. Znajduje zastosowanie jako nasadzenia żywopłotowe formowane oraz w leczeniu np. stanów zapalnych przewodu moczowego, ma również działanie przeciwgorączkowe, jest także naturalnym żółtym barwnikiem, nadaje się również na przetwory.

berberys Prof. Sękowski (Berberis Prof. Sękowski): krzew ciernisty, silnie rosnący, dorastający do 3m wysokości, o pokroju rozłożystym. Młode liście i pędy mają czerwone zabarwienie, później wybarwiają się na zielono. Liście duże 6-7cm drogiści, z białą obwódką pojawiającą się w drugiej połowie lata. Owoce czerwone, opadają z krzewów dopiero wiosną. Lubi stanowiska słoneczne, gleby żyzne i lekkie.

berberys sinawy (Berberis candidula C.K. Shneid): krzew ciernisty, zimozielony, wolnorosnący, dorastający do 1m wysokości, o pokroju kulistym. Kwiaty żółte, pojawiają się w V. Liście przebarwiają się na kolor siny późnym latem. Lubi stanowiska półcieniste, nie ma specjalnych wymagań w stosunku do gleby. berberys Thunberga (Berberis thunbergii DC.) : gęsty, ciernisty, silnie rozgałęziający się krzew, dorastający do 1,5m wysokości. Liście owalne, o całych brzegach, różnego koloru w zależności od odmiany, opadają na zimę uprzednio przebarwiając się jesienią na różne odcienie koloru żółtego, pomarańczowego i czerwonego. Kwiaty żółte, drobne, zebrane w grona, ładnie pachną, kwitnie V-VI. Berberys Thunberga jest owadopylny, ale może być również samopylny. Owocem jest podłużna, czerwona jagoda o dużych walorach dekoracyjnych. Owoce utrzymują się na krzewie przez całą zimę. Walorami ozdobnymi tej odmiany są kolorowe liście i owoce. Dobrze prezentuje się w nasadzeniach pojedynczych, w ogródkach skalnych oraz w zestawieniach z krzewami iglastymi. Bardzo dobrze nadaje się też na żywopłoty formowane. W stosunku do gleby nie ma specjalnych wymagań; jest odporny na zasolenie, dobrze znosi zanieczyszczenia powietrza oraz jest odporny na mróz i mało podatny na choroby i szkodniki.
odm. Atropurpurea: jest najbardziej rozpowszechnioną odmianą. Lubi miejsca nasłonecznione. Ozdobna z czerwonych liści ( w miejscach cienistych liścienie zielenieją).
odm. Atropurpurea Nana: krzew wolno rosnący, dorasta do 60cm wysokości. Liście w kolorze purpurowo- brązowym na jesieni szkarłatne.
odm. Aurea: jest jedną z najładniejszych odmian berberysu, dorastającą do 1m wysokości. Walorami ozdobnymi są żółte liście, które doskonale prezentują się praktycznie na każdym tle. Wymaga stanowisk słonecznych z lekkim zacienieniem, ponieważ liście w pełnym słońcu ulegają oparzeniu.
odm. Bagatelle: jest to mały krzew o pokroju płasko kulistym, który dorasta do 40cm wysokości. Liście w kolorze brązowo czerwonym, jesienią przebarwiają się na kolor szkarłatny. Dobrze się czuje na glebach lekkich, nie toleruje ciężkich i wilgotnych. Odmiana odporna na niskie temperatury.
odm. Bonanza Gold: odmiana podobna do 'Aurea', jednak bardziej odporna na słoneczne oparzenia liści. Jest to karłowy krzew dorastający do 0,5m wysokości o pokroju spłaszczonej kuli. Pędy pokryte są cierniami. Liście o intensywnej złotożółtej barwie. Kwiaty żółte, niepozorne pojawiają się w V. Dobrze się czuje na glebach kwaśnych i lekko kwaśnych. Odmiana odporna na mróz. Bardzo dobrze nadaje się do ogrodów skalnych, na obwódki i rabaty.
odm. Coronita: odmiana o wzniesionym pokroju, powoli rozrastająca się. Liście czerwone z zielonożółtym obrzeżeniem. Kwiaty pojawiają się V-VI. Dobrze się czuje na glebach kwaśnych i lekko kwaśnych.
odm. Erecta: odmiana dorastająca do 1,5m wysokości. Liście jasnozielone, na jesieni przebarwiają się na purpurowo. Więcej...
odm Goldalite: odmiana karłowa, dorastająca 0,5-0,7m wysokości. Pokrój kępiasty. Liście żółte. Dobrze się czuje na stanowiskach słonecznych.
odm. Golden Ring: odmiana dorastająca do 2-3m wysokości. Liście purpurowo czerwone z wąskimi, żółtymi obrzeżeniami. Nie jest wymagający w stosunku do gleby i stanowiska, chociaż preferuje stanowiska półcieniste. Wytrzymały na niską temperaturę i okresową suszę.
odm. Green Carpet: odmiana dorastająca do 1m wysokości, o długich i zwisających pędach. Liście jasnozielone, jesienią zmieniają kolor na szkarłatny. Więcej...
odm Green Omament: dorasta do 1,5m wysokości. Liście jasnozielone, przebarwiają się na bordowo jesienią. Lubi stanowiska słoneczne.
odm. Harlequin: krzew ciernisty, dorastający do 1,5-2m wysokości. Liście czerwone, nakrapiane białymi i różowymi plamami. Dobrze się czuje na glebach kwaśnych i lekko kwaśnych. Walorem dekoracyjnym jest oryginalna barwa liści. Bardzo dobrze nadaje się do różnych zestawień kolorystycznych.
odm. Hellmond Pillar: odmiana o wzniesionych, pędach i wąskim pokroju, dorasta do ok. 1,5m wysokości. Młode liście są koloru ciemnoczerwonego, starsze zielone. Lubi stanowiska słoneczne. Nie jest wymagający do gleby.
odm. Kelleriis: krzew dorastający do 2m wysokości. Liście zielone z intensywnie białymi plamami. Więcej...
odm. Kobold: niski, zwarty krzew, dorastający do 0,5m wysokości, o pokroju płasko kulistym. Liście drobne, ciemnozielone, lśniące, jesienią jaskrawo czerwone. Kwiaty żółte, bardzo liczne. Owoce czerwone, dekoracyjne, bardzo długo utrzymują się na krzewie. Lubi stanowiska słoneczne i półcieniste, obojętny w stosunku do gleby. Doskonale nadaje się do ogrodów skalnych, do pojemników i na niskie rabaty.
odm Kórnik: odmiana szybko rosnąca, dorastająca do 1,5m wysokości. Pokrój kulisty, rozłożysty. Liście biało- zielone. Dobrze się czuje na stanowiskach słonecznych i półcienistych. Więcej...
odm Maria: odmiana odznaczająca się silnym tempem wzrostu, dorasta do ok. 1m. wysokości. Pokrój owalny. Pędy wyprostowane, młode zabarwione na czerwono na końcach. Liście dość duże, złoto-żółte z karminowym obrzeżeniem, jesienią przebarwiają się na pomarańczowo- czerwony kolor. Owoce również dekoracyjne, duże, czerwone. Dobrze się czuje na glebach żyznych, dostatecznie wilgotnych i słonecznych stanowiskach. Odmiana polecana do nasadzeń zarówno pojedynczych jak i grupowych, na żywopłoty i do pojemników. Bardzo dobrze znosi przycinanie i formowanie.
odm. Orange Compact: odmiana karłowa, dorastająca do 0,4-0,6m wysokości, o czerwono- fioletowych liściach z białą obwódka. Na stanowiska słoneczne.
odm Orange Rocket: odmiana szybko rosnąca, o owalnym pokroju, dorasta 1-1,5m wysokości. Liśćie bordowe z kremowo-białą obwódka.
odm. Pink Queen: odmiana dorastająca do 2-3m wysokości. Liście purpurowo-pstre. Lubi stanowiska słoneczne i półcieniste. Wytrzymuje niskie temperatury i okresową suszę. Dobrze się prezentuje w kolorystycznych zestawieniach na rabatach.
odm. Pink Attraction: szybko rosnąca odmiana, o rozłożystym pokroju. Dorasta do 1m wysokości. Liście fioletowo- różowo- czerwone (mozaika), opadają na zimę. Krzew dobrze znosi przycinanie i formowanie.
odm. Red Chief: odmiana dorastająca do 2-3m wysokości o przewieszających się pędach. Liście wąskie, purpurowo brązowe, jesienią przebarwiają się na jaskrawoczerwone. Lubi stanowiska słoneczne. Więcej...
odm. Red Pillar: krzew dorastający do 1,5m wysokości, o pokroju kolumnowym i wyprostowanych pędach.. Liście czerwone od górnej strony, od dołu zielone. Lubi stanowiska słoneczne, nie ma szczególnych wymagań względem gleby.
odm. Red Rocket: odmiana dorastająca do 1,2m wysokości. Liście czerwono rubinowe. Kwiaty żółte, pojawiają się IV-V. Lubi stanowiska słoneczne i półcieniste, osłonięte od wiatru oraz żyzną glebę.
odm. Rose Glow: krzew dorastający do 1-2m wysokości o rozłożystym pokroju.. Liście różowe, nakrapiane licznymi białymi i szarymi plamkami. Lubi stanowiska słoneczne i półcieniste. Dobrze rośnie na glebach lekkich, źle na glebach ciężkich i wilgotnych.
odm. Silver Beauty: krzew wolno rosnący. Kwiaty żółte, pojawiają się V-VI. Liście srebrzyste z biało-zieloną mozaiką. Owoce czerwone, pojawiają się VIII. Lubi stanowiska słoneczne i półcieniste. Preferuje gleby żyźniejsze.
odm. Smaragd
odm Tiny Gold: krzew karłowy o pokroju kulistym. Liście jasnożółte Odmiana odporna na silne nasłonecznienie. Dobrze rośnie na glebach żyznych i słonecznych stanowiskach. Polecana do nasadzeń w grupach, na rabaty i obwódki.

Berberys wąskolistny (Berberis x stenophylla Lindl.): odm Crawley Gem, Pink Pearl

berberys wiązkowy (Berberis aggregata C.K.Schneid.): krzew ciernisty, dorastający do 1,5m wysokości, o pokroju kulistym, rozłożystym. Kwiaty żółte, pojawiają się w V. Lubi stanowiska słoneczne. Dobrze rośnie na glebach obojętnych zarówno żyznych i przeciętnych Roznosi rdze źdźbłową.
odm Pratta: krzew ciernisty, szybko rosnący, osiągający 1,5m wysokości, o pokroju kolumnowym i rozłożystym. Liście zielone, drobne, owalne. Kwiaty małe, żółte. Lubi stanowiska słoneczne.

berberys Wilsona (Berberis wilsoniae Hemsl. et E.H.Wilson)

berberys veitcha (Berberis veitchii C.K. Schneid)
Więcej berberysów...

(KALA)

Berberys Thunberga 'Atropurpurea'


Berberys amurski


Berberys Thunberga 'Aurea'


Zdjęcia zawdzięczamy Szkółce Roślin ozdobnych w Kluczach oraz forumowiczce Amlos.

[ Komentarze ] [ Dodaj komentarz ]