17 marca 2011 08:46

Topola

Populus

WYSTĘPOWANIE

Na świecie występuje około 30-40 gatunków, na półkuli północnej. W Polsce 4 gatunki: Populus alba, Populus nigra, Populus tremula, Populus xcanescens. Populus alba- topola biała występuje od południowo zachodniej Afryki i Europy przez południowo zachodnią Azję, po zachodnią Syberię i środkową Azje. W Polsce pospolita nad rzekami, jako element lasów łęgowych. Populus tremula- topola osika rośnie od północno zachodniej Afryki i zachodniej Europy po Daleki Wschód, na północy przekracza koło podbiegunowe i sięga do granicy lasu i tundry. W Polsce pospolita. Jest drzewem pionierskim, preferuje żyźniejsze siedliska. Wybiera miejsca granic lasów. Populus nigra- topola czarna występuje podobnie jak topola biała. W Polsce sięga granicę północną, brak jej na Pomorzu. Populus xcanadensis- topola kanadyjska jest drzewem mieszańcowym wprowadzonym z Europy. Z gatunków występujących w Europie możemy wymienić: Populus simonii- topola Simona (chińska), Populus maximowiczii- topola Maksymowicza, Populus xberolinesis- topola berlińska. Topola Simona występuje w północno wschodnich Chinach i na Półwyspie Koreańskim. Topola Maksymowicza sięga Dalekiego Wschodu, od Półwyspu Koreańskiego, przez Japonię i Mandżurię po Sachalin i Kamczatkę. Topola Berlińska jest mieszańcem dwóch odmian: Popolus laurifolia i Populus nigra `Italica`.

CHARAKTERYSTYKA

Pokrój: stożkowaty lub kolumnowy. Korony ze zwisającymi gałęziami.
Pędy: zróżnicowane na długopędy i krótkopędy. Pędy obłe lub graniaste. Pączki okryte kilkoma łuskami, lepkie.
Liście: szerokie i długoogonkowe. Jedne na pędach krótkich inne na krótkopędach, które rozwijają się później.
Kwiaty: w kotkach, niektóre zwisające. Przysadki mniej lub bardziej powcinane, liczne pręciki. Drzewo wiatropylne, brak miodników.
Owoce: u topoli białej rozwijają się w maju.

WYMAGANIA I ZASTOSOWANIE

Drzewa światłolubne. Rosną na terenach łęgowych, dolinach rzek. Na suchych glebach dobrze rosną odmiana: P. alba, P. xberolinesis, P. simoii, P. termula, P. xcanadensis. Na glebach żyznych i mokrych odmiana: P. nigra, P. xcanadensi. Gleby świeże, wilgotne z poziomem wody gruntowej od 80 do 150 cm zasiedla większość gatunków. Średnia wieku drzew topoli to 20-25 lat. Rosną szybko, dlatego też mają duże znaczenie dla rejonów bezleśnych. Z wybranych odmian zakładane są plantacje przeznaczone na cele energetyczne. Topola posiada duży przyrost masy drewna. Drzewa topoli stosowano kiedyś do masowych nasadzeń na wsiach i w krajobrazach otwartych, a także w alejach przyrożnych, miastach, ulicach. Ale ze względu na ich rozmiary zaczęto masowo wycinać lub ogławiać te drzewa, powodując oszpecenie.

Do nasadzeń do miast najbardziej nadają się odmiany topól o wąskich koronach. Najbardziej wąską koronę posiada: P. nigra `Italica`, P. simonii `Fastigiata`, P. alba `Pyramidalis`. Stosunkowo wąskie są także: P. xberolinesis, P. xcansdensis `Grandis` i ` Robusta`. Nienadające się do nasadzeń w miastach (o szerokiej koronie) są za to: P.alba, P. xcanadensis, P. nigra, P. xcanadensis `Serotina`, `Marilandica`, `Gelrica`. W nasadzeniach do miast należy także unikać odmian żeńskich. Powodują one zaśmiecanie ulic puchem z nasion. Kłopotliwy jest także problem z odrostami korzeniowymi, u P. alba i P. tremula.

SZKODNIKI

Szkodnikami topól są gąsienice białki wierzbówki (Leucoma salicis). Powodują w pewnych latach gołożery. Larwy chrząszczy rzemlików (Saperda carcharias, Saperda populi) niszczą drewno pni i gałęzi. Gąsienice trociniarki czerwicy (Cossus cossus) drążą korytarze w drewnie. Najgroźniejszą chorobą topoli jest jednak rdza. Powoduje ją grzyb z rodzaju Melampsora. Na pniach i gałęziach może występować także rak bakteryjny topoli.

GATUNKI I ODMIANY

Topole białe i osiki. Sekcja POPULUS:
Populus alba -Ozdobna kora, sylwetka i liście.
Populus alba `Pyramidalis`- odmiana turkiestańska. Wysokość około 20m, wąska sylwetka, wyprostowane gałęzie i konary.
Populus tremula - kora oliwkowozielona, gładka. Malownicza sylwetka.
Populus xcanescens- odmiana szara. Kora zielonawoszara lub szarobiała.

Topole czarne. Sekcja AEGEIROS:
Populus nigra -drzewo wysokości 30/ 40 m. Dość pospolita. Malowniczy pień starszych drzew.
Populus nigra `Italica` -odmiana włoska. Drzewo wysokości 25m, z wąską wrzecionowatą koroną. Długo zachowuje zielone liście.
Populus xcanadensis -drzewo o brązowych lub czerwonobrunatnych liściach.
Populus xcanadensis `Serotina`- odmiana późna. Szeroka rozłożysta korona. Drzewo wysokości 35m. Młode liście czerwonobrązowe.
Populus xcanadensis `Serotina Aurea`- odmiana późna żółtolistna. Liście na wiosnę i latem są złotożółte, potem żółtawozielone.
Populus xcanadensis `Rubusta`- odmiana bujna. Wąska korona stożkowata, bujne długopędy nieznacznie owłosione. Młode liście czerwonobrunatne.
Populus xcanadensis `Grandis` - odmiana francuska. Biaława kora i nagie pędy .
Populus xcanadensis `Marilandica` - odmaina holenderska. Szeroka i zagęszczona korona.

Topole balsamiczne. Sekcja TACAMAHACA:
Populus simonii - drzewo około 20 m wysokości. Pień długi, wydłużona korona i długie zwisające pędy. Liście błyszczące omszone pod spodem, wcześnie się rozwijają. Charakterystyczne malownicza sylwetka.
Populus simonii `Fastigiata`- odmiana stożkowata. Wąska korona stożkowata rozgałęziona od ziemi.
Populus maximowiczii -drzewo około 30 m wysokości, strzelisty pień, konary długie, prawie w regularnych okółkach. Oryginalne i charakterystyczne liście, jesienią żółte.
Populus xberolinensis- drzewo około 30 m wysokości. Wąskostożkowata korona. Strzelisty, długi pień.
Populus xberolinensis `Petrowskiana`- odmiana carska. Nie wolno jej sadzić w miastach, powoduje duże zaśmiecenie puchem.

(BUNIA)

[ Komentarze ] [ Dodaj komentarz ]